Vật liệu làm homestay phong cách miền Tây chủ yếu là những thứ quen thuộc với nhà vườn ven sông: lá dừa nước hoặc cỏ tranh để lợp mái, tầm vông và tre để dựng khung, phên tre, cót tre, mê bồ để làm vách và trần, cừ tràm để gia cố nền đất yếu. Chọn đúng vật liệu cho từng hạng mục giúp công trình vừa giữ được nét mộc mạc, vừa dễ bảo trì khi đón khách quanh năm.
Bài viết này đi lần lượt từ móng đến mái, từ vách đến nội thất. Ở mỗi phần bạn sẽ biết nên dùng vật liệu gì, cần lưu ý gì khi đặt hàng và thi công.
Nét miền Tây của homestay đến từ đâu?
Khách tìm đến homestay miền Tây thường muốn cảm giác ở giữa vườn cây, bên con kênh, dưới mái lá. Cái “chất” đó không nằm ở một món trang trí riêng lẻ. Nó đến từ cách phối nhiều vật liệu tự nhiên có cùng gam màu nâu, vàng rơm, xanh lá.
Nhà ở vùng sông nước xưa thường có mái dốc lợp lá, khung cột bằng cây vườn, vách đan bằng tre. Nhà hay dựng sàn cao hoặc nền đắp để tránh nước lên. Khi làm homestay, bạn không cần chép y nguyên kiểu nhà cũ. Chỉ cần giữ ba điểm chính: mái lá, khung tre gỗ để lộ, vách đan thoáng gió.
Phần kỹ thuật như điện, nước, nhà vệ sinh vẫn nên làm hiện đại. Khách thích nét quê nhưng vẫn cần chỗ ở sạch sẽ, an toàn.
Chọn vật liệu theo từng hạng mục công trình
Nền móng, bờ kè và cầu bến ven sông
Nhiều khu du lịch sinh thái miền Tây nằm sát sông, rạch hoặc trên đất ruộng cũ. Đất ở đây thường mềm, nhiều bùn. Cừ tràm là vật liệu quen thuộc để gia cố nền đất yếu, đóng chân bờ kè, làm cầu bến cho xuồng ghe cập vào.
Cừ tràm hợp với nền đất yếu, thường xuyên ngập nước. Tuy vậy, số lượng cừ, chiều dài cừ và cách bố trí phải theo thiết kế của kỹ sư, dựa trên điều kiện đất thực tế của khu đất. Bạn có thể tham khảo các loại cừ tràm theo chiều dài và đường kính gốc để trao đổi với đơn vị thiết kế trước khi đặt hàng.
Với các căn bungalow nhỏ dựng trên sàn, chân cột thường đặt trên trụ bê tông hoặc đế đá. Cách làm này giúp phần tre, gỗ không ngâm trực tiếp trong đất ẩm.
Khung, cột, kèo: tầm vông và tre
Tầm vông có thân thẳng, chắc, ruột ít rỗng nên hay được chọn làm cột, kèo, xà cho chòi và nhà nghỉ. Tre luồng thân to, cao, hợp với những khung lớn như nhà hàng, sảnh đón khách. Trúc và tre nhỏ dùng cho lan can, tay vịn, chi tiết trang trí.
Nếu muốn khung nhà lá giống kiểu nhà vườn ven biển, ven rừng ngập mặn, bạn có thể cân nhắc cây gỗ đước làm nhà lá. Đước là cây rừng ngập mặn, thân thẳng và cứng, thường dùng làm cột, kèo cho nhà lá, nhà chòi. Bạn có thể phối cột đước với kèo, lan can tầm vông để khung nhà có hai tông màu gỗ và tre.
Khi chọn cây làm khung, bạn nên xem các điểm sau:
- Thân cây già, thẳng, đều màu, không nứt dọc.
- Không có lỗ mọt hay vết mốc đen.
- Cây đã được xử lý chống mối mọt trước khi dựng (hỏi rõ người bán xử lý theo cách nào).
- Đầu cột có biện pháp tránh nước đọng, chân cột không chôn thẳng xuống đất.
Trang cây tầm vông tươi và khô có thông tin các loại cây đang bán để bạn chọn theo hạng mục.
Mái lợp: lá dừa nước hoặc cỏ tranh
Hai vật liệu lợp được dùng nhiều nhất cho homestay miền Tây là lá dừa nước và cỏ tranh.
Lá dừa nước lợp nhà gắn liền với nhà lá ven sông Nam Bộ. Lá có dạng lá chằm (đã kết sẵn thành tấm, thợ lợp nhanh) và lá xé. Mái lá dừa cho màu nâu xám tự nhiên khi khô.
Cỏ tranh lợp nhà là tấm lợp kết từ cỏ tranh, sợi mảnh, mái nhìn dày và mềm mắt.
Dù chọn loại nào, mái lá cần khung đủ chắc, độ dốc đủ để nước mưa thoát nhanh và lợp chồng mí đều tay. Mái quá thoải dễ đọng nước, lá nhanh mục.
Vách và trần: phên tre, cót tre, mê bồ
Vách đan bằng tre giúp phòng thoáng, ánh sáng lọt nhẹ, rất hợp khí hậu nóng ẩm. Mỗi loại tấm đan có chỗ dùng riêng:
- Phên tre: tấm đan dày, cứng, dùng làm vách ngăn, che chắn khu bếp, khu kho, hoặc làm hàng rào thấp.
- Cót tre và cót ép: tấm mỏng, phẳng, hợp để ốp trần và ốp tường trong phòng ngủ, giúp che đi phần kết cấu thô.
- Mê bồ tre: tấm đan từ nan cật hoặc nan ruột tre. Nan cật cứng và đẹp hơn, hợp với chỗ khách nhìn thấy rõ; nan ruột mềm hơn, hợp với chỗ che khuất.
Tấm đan dùng ngoài trời nên có mái che phía trên hoặc phủ sơn, dầu chống ẩm. Dùng trong nhà, nơi khô ráo thì giữ màu lâu hơn. Với phòng ngủ, nên chừa khe thông gió giữa trần cót và mái lá để hơi nóng thoát ra.
Hàng rào, cổng và lối đi
Hàng rào tre, trúc hoặc tầm vông tạo đường ranh nhẹ nhàng cho khu vườn mà không che mất cảnh. Cổng chào dựng từ tầm vông kết hợp mái lá nhỏ là chi tiết khách thường dừng lại chụp ảnh.
Lối đi trong vườn có thể lát ván, lát gạch hoặc dựng cầu tre bắc qua mương. Cầu tre cần tay vịn chắc và được kiểm tra định kỳ, nhất là sau mùa mưa.
Nội thất: mây, tre và đồ đan
Bên trong phòng, giường, tủ, kệ có cánh mây mắt cáo giúp phòng thoáng và giữ nét hoài cổ. Bàn ghế tre, đèn đan, rèm tre trúc làm không gian ấm hơn. Nên giữ số món đồ vừa phải, cùng tông màu, tránh phòng quá rối.
Bảng tóm tắt vật liệu theo hạng mục
| Hạng mục | Vật liệu thường dùng | Lưu ý chính |
| Nền, bờ kè, cầu bến | Cừ tràm | Theo thiết kế kỹ sư, phù hợp đất yếu ngập nước |
| Cột, kèo, xà | Tầm vông, tre luồng | Cây già, đã xử lý mối mọt, chân cột không chạm đất ẩm |
| Mái | Lá dừa nước, cỏ tranh | Khung chắc, mái đủ dốc, lợp chồng mí đều |
| Vách | Phên tre, mê bồ | Ngoài trời cần mái che hoặc phủ chống ẩm |
| Trần, ốp tường trong phòng | Cót tre, cót ép | Cần khung hoặc mặt phẳng để cố định tấm |
| Hàng rào, cổng | Tre, trúc, tầm vông | Kiểm tra mối buộc, mối nối sau mùa mưa |
| Nội thất | Mây mắt cáo, đồ tre đan | Đặt nơi khô thoáng, vệ sinh bụi thường xuyên |
Lá dừa nước hay cỏ tranh: chọn loại nào cho mái homestay?
Mỗi loại hợp với một kiểu công trình. Bạn nên chọn theo phong cách và vị trí của từng căn:
- Chọn lá dừa nước khi muốn đúng nét nhà lá sông nước, công trình nằm cạnh kênh rạch, vườn dừa, hoặc muốn mái mang vẻ mộc mạc của nhà quê Nam Bộ.
- Chọn cỏ tranh khi làm chòi nghỉ, quầy bar, khu hồ bơi, những chỗ cần mái nhìn dày, mềm, kiểu resort nhiệt đới.
Nhiều khu du lịch phối cả hai: nhà chính lợp lá dừa nước, chòi nhỏ ngoài vườn lợp cỏ tranh. Cách này tạo điểm nhấn mà vẫn giữ tổng thể hài hòa.
Nếu bạn đang cân nhắc mái lá nhân tạo, hãy so sánh cả hai mặt. Mái nhân tạo nhẹ và ít phải thay hơn. Mái lá tự nhiên cho vẻ mộc, mát và đúng chất miền Tây hơn, nhưng cần kiểm tra và thay lá theo thời gian.
Những điều nên tính trước khi đặt vật liệu
Trước khi chốt số lượng, bạn nên làm rõ các việc sau với kiến trúc sư hoặc đội thợ:
- Đo đạc và lên bản vẽ: diện tích mái, chiều cao cột, số căn cần dựng. Có bản vẽ thì báo vật tư chính xác hơn, tránh thừa thiếu.
- Kiểm tra mực nước và nền đất: khu đất có ngập theo mùa không, đất có yếu không. Từ đó quyết định dựng sàn cao, đắp nền hay gia cố bằng cừ tràm.
- Chọn mẫu và chốt màu một lần: mỗi lô tre, lá có thể khác màu đôi chút. Nên đặt đủ cho cả hạng mục trong một lần để vách, trần, mái đồng đều.
- Tính chuyện phòng cháy: mái lá, vách tre dễ bắt lửa. Dây điện nên đi trong ống, bếp đặt xa mái lá, khu vực đông khách cần có dụng cụ chữa cháy. Nên tìm hiểu quy định phòng cháy và xây dựng tại địa phương trước khi khởi công.
- Lên kế hoạch bảo trì: kiểm tra mái sau mỗi mùa mưa, thay lá hỏng, siết lại mối buộc. Nên dự trù một ít lá lợp để thay khi cần.
Thời điểm đặt hàng cũng quan trọng. Nếu muốn khai trương kịp mùa du lịch, bạn nên chốt vật tư sớm, nhất là với số lượng lớn lá lợp và tầm vông.
Hỏi đáp nhanh
Homestay mái lá có mát hơn mái tôn không?
Mái lá dày và có nhiều khe hở nhỏ giữa các lớp lá nên ít hấp nhiệt hơn mái tôn mỏng. Vì vậy phòng dưới mái lá thường dễ chịu hơn vào buổi trưa nắng. Độ mát thực tế còn tùy độ dày lớp lá, độ cao mái và cách bố trí cửa thông gió.
Có thể dùng toàn bộ vật liệu tự nhiên không?
Phần nhìn thấy như mái, khung, vách, hàng rào có thể dùng vật liệu tự nhiên. Riêng phần móng, nhà vệ sinh, hệ thống điện nước nên dùng vật liệu xây dựng thông thường để bền và an toàn cho khách.
Tre dựng homestay cần chăm sóc thế nào?
Giữ tre khô ráo, tránh để nước mưa đọng ở đầu cột và mối nối. Đầu cột hở nên bịt kín hoặc che lại. Thỉnh thoảng gõ thử và quan sát bột mùn quanh chân cột: thấy mùn mịn là dấu hiệu mọt, cần xử lý sớm để không lan sang cây khác.
Mái lá có bị dột khi mưa lớn không?
Mái lá lợp đủ dày, đủ dốc và chồng mí đều thì nước mưa chảy theo lớp lá xuống mép mái. Chỗ dễ dột thường là đỉnh nóc, khe tiếp giáp giữa hai mái và chỗ lá đã mục. Sau mỗi trận mưa lớn, bạn nên kiểm tra các vị trí này và bổ sung lá kịp thời.
Cùng Cừ Tràm Thái Dương chuẩn bị vật liệu cho homestay
Một homestay miền Tây đẹp không cần vật liệu đắt tiền. Điều quan trọng là chọn đúng vật liệu cho từng hạng mục, xử lý kỹ trước khi dựng và bảo trì đều đặn. Cừ Tràm Thái Dương cung cấp cừ tràm, tầm vông, tre trúc nguyên liệu, lá dừa nước, cỏ tranh, phên tre, cót tre và mê bồ cho công trình nhà vườn, khu du lịch sinh thái.
Bạn có bản vẽ hoặc danh sách hạng mục, hãy gọi 0888 888 767 hoặc ghé 288 Thạnh Lộc 31, Phường An Phú Đông, TP.HCM để được tư vấn chọn vật liệu và báo giá theo khối lượng thực tế.
Bài viết liên quan: